Model Context Protocol (MCP), yapay zekâ uygulamalarının harici veri kaynakları, araçlar ve servislerle standart bir biçimde iletişim kurmasını sağlayan açık bir protokoldür. MCP sayesinde büyük dil modelleri (LLM), yalnızca yanıt üretmekle kalmayıp izin verilen araçları kullanabilir, kurumsal bilgilere erişebilir ve mevcut sistemlerle entegre çalışabilir.
Absonet Kurumsal MCP Eğitimi, MCP mimarisini anlamaktan istemci ve sunucu geliştirmeye, API entegrasyonlarından güvenlik ve yetkilendirmeye kadar protokolün teknik yönlerini ele alır. Eğitim boyunca araçlar (tools), kaynaklar (resources), istemler (prompts), bağlantı yöntemleri ve kurumsal entegrasyon senaryoları üzerinde çalışılır.
1. Gün – MCP Mimarisi ve Protokol Temelleri
Model Context Protocol mimarisi ve temel bileşenler
Host, client ve server rollerinin anlaşılması
JSON-RPC mesaj yapısı, istekler, yanıtlar ve hata yönetimi
Tools, resources, resource templates ve prompts kavramları
Yeteneklerin keşfedilmesi ve istemci-sunucu etkileşimi
Eski protokol sürümlerindeki initialize/initialized yaşam döngüsü
2026-07-28 protokol sürümüyle gelen durumsuz (stateless) istek modelinin incelenmesi
stdio ve Streamable HTTP taşıma yöntemleri
Protokol sürümleri arasında uyumluluk ve geçiş yaklaşımı
Uygulama: Temel MCP sunucusu oluşturma, istemci üzerinden bağlantı kurma ve tanımlı bir aracı çalıştırma.
2. Gün – Harici Veri Kaynakları ve API Entegrasyonları
MCP üzerinden dosya sistemlerine ve belge depolarına erişim
Veritabanı ve arama sistemleriyle entegrasyon
REST API ve üçüncü taraf servislerle çalışma
Harici servisler için MCP araçları geliştirme
Kaynakların ve resource template yapılarının yönetimi
İstemlere ve araçlara gerekli bağlamın sağlanması
Veri dönüştürme, filtreleme ve standartlaştırma
API hatalarının ele alınması ve bağlantı yönetimi
Birden fazla MCP sunucusuyla çalışma yaklaşımı
Uygulama: Bir veri kaynağı veya özel API için MCP sunucusu geliştirme ve bu kaynağı destekleyen bir istemci üzerinden kullanma.
3. Gün – Güvenlik, Kimlik Doğrulama ve Yetkilendirme
MCP entegrasyonlarında güvenlik sınırları ve tehdit modelleme
Kimlik doğrulama ile yetkilendirme arasındaki farklar
OAuth tabanlı yetkilendirme yaklaşımları
Erişim belirteçlerinin ve kimlik bilgilerinin güvenli yönetimi
Kullanıcı ve servis bazında erişim politikaları
TLS ve güvenli istemci-sunucu iletişimi
Harici araçlara verilen yetkilerin sınırlandırılması
Hassas veri koruması ve veri sızıntısı riskleri
Prompt injection ve güvenilmeyen araç çıktılarının oluşturabileceği riskler
Güncel protokoldeki yetkilendirme sertleştirmeleri ve istemci kaydı yaklaşımları
Uygulama: Erişim izinleri sınırlandırılmış bir MCP entegrasyonu oluşturma ve yetkisiz erişim senaryolarını test etme.
4. Gün – İleri MCP Senaryoları, Ölçeklendirme ve Protokol Güncellemeleri
Birden fazla MCP sunucusuyla çalışma ve sunucu keşfi
Güncel protokoldeki
server/discoveryaklaşımıDurumsuz istemci-sunucu iletişimi ve uygulama durumunun yönetimi
Multi Round-Trip Requests (MRTR) ile ek bilgi ve kullanıcı onayı gerektiren işlemler
HTTP başlıkları üzerinden yönlendirme ve geçit (gateway) entegrasyonları
Araç ve kaynak listelerinde önbellekleme yaklaşımları
Yük dengeleme, yatay ölçeklendirme ve hata toleransı
MCP uzantıları ve Tasks gibi genişletilebilirlik mekanizmaları
Eski ve yeni istemcilerin birlikte çalışması
Kullanımdan kaldırılan özelliklerin tespiti ve geçiş planlaması
Uygulama: Birden fazla araç kullanan MCP çözümünü tasarlama, bağlantı ve ölçeklendirme davranışını değerlendirme.
Bu bölümde eski protokol sürümlerinin davranışları da ele alınır. Böylece mevcut sistemlerin bakımını yapan ekipler, yeni sürümlere geçerken karşılaşabilecekleri mimari farkları değerlendirebilir.
5. Gün – Kurumsal Entegrasyon Projesi ve MCP Ekosistemi
Kurumsal iş ihtiyaçlarına uygun MCP mimarisi belirleme
Mevcut veri kaynaklarını ve uygulamaları MCP üzerinden erişilebilir hâle getirme
Araç, kaynak ve istem tasarımını bir arada değerlendirme
İstemci-sunucu iletişiminde hata ayıklama ve log analizi
Güvenlik testleri ve erişim kontrollerinin doğrulanması
Performans ve entegrasyon testleri
Protokol sürümlerinin ve SDK uyumluluğunun değerlendirilmesi
MCP ekosistemindeki açık kaynak araçları ve istemci uygulamalarını inceleme
Üretim ortamına geçiş için dağıtım ve işletim gereksinimlerini belirleme
Bitirme projesi: Kurumsal bir kullanım senaryosuna uygun MCP çözümünün tasarlanması, entegrasyonunun yapılması ve test edilmesi.
Eğitim sonunda neler kazanacaksınız?
Eğitimi tamamlayan katılımcıların aşağıdaki konularda bilgi ve uygulama deneyimi kazanması hedeflenir:
MCP mimarisini ve temel protokol bileşenlerini açıklamak
MCP istemcisi ve sunucusu geliştirme yaklaşımını anlamak
Harici API, veritabanı ve belge kaynaklarını MCP üzerinden entegre etmek
Tools, resources ve prompts yapılarını amaca uygun tasarlamak
Kimlik doğrulama, yetkilendirme ve veri erişim sınırlarını uygulamak
Eski ve yeni protokol sürümlerinin farklarını değerlendirmek
Bağlantı, performans ve entegrasyon sorunlarını analiz etmek
MCP tabanlı çözümler için test ve dağıtım planı hazırlamak
Kimler için uygundur?
Yazılım geliştiriciler
Yapay zekâ ve LLM uygulamaları geliştiren mühendisler
AI ajanları ve otomasyon sistemleri üzerinde çalışan ekipler
API entegrasyonları geliştiren yazılım ve platform ekipleri
Sistem mimarları ve teknik danışmanlar
Kurum içi veri kaynaklarını yapay zekâ uygulamalarına bağlamak isteyen teknik ekipler
Katılım için ön gereksinimler
Eğitimden verimli şekilde yararlanmak için programlama, HTTP/API kullanımı, JSON ve temel istemci-sunucu mimarisi konularında bilgi sahibi olunması önerilir. OAuth ve LLM uygulamaları hakkında temel bilgi, güvenlik ve ileri entegrasyon başlıklarının daha kolay anlaşılmasına yardımcı olur.
Kurumsal MCP eğitimi hakkında
MCP, yapay zekâ uygulamaları ile harici araçlar ve veri kaynakları arasında standart bir entegrasyon katmanı sağlar. Ancak protokolün kullanılması tek başına uygulamanın güvenli olduğunu garanti etmez. Kimlik doğrulama, yetkilendirme, veri erişim politikaları, araç çıktılarının doğrulanması ve operasyonel izleme birlikte değerlendirilmelidir.
Güncel MCP özellikleri ve resmî teknik dokümantasyon için Model Context Protocol belgelerini inceleyebilirsiniz.
Kurumunuzda MCP tabanlı entegrasyonlar geliştirmek, mevcut sistemleri yapay zekâ uygulamalarına bağlamak veya teknik ekibinizin bu alandaki yetkinliklerini artırmak istiyorsanız eğitim kapsamını görüşmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.